الميرزا عبد الله أفندي الأصبهاني ( مترجم : ساعدي )
265
رياض العلماء و حياض الفضلاء ( فارسي )
62 - حسن بن حسين بن بابويه به زودى نام او را به عنوان ، حسن بن حسين بن على بن حسين بن موسى بن بابويه قمى كه نواده برادر صدوق است ياد خواهيم كرد . 63 - ملا حسن بن حسن مشهدى وى ، عالمى فاضل بوده و در علوم رياضى مهارت داشته است . از روزگار او اطلاعى ندارم ليكن ، در شهر رشت كه از شهرهاى گيلان است ، رساله تعريفات او را كه مختصر و در علم هيئت و ستارهشناسى بوده ، ديدهام . اين رساله را كه به نام ، سيد روح الدّين امير موسوى حسينى پسر سيد عضد الدّين امير عبد العظيم تأليف كرده و تاريخ كتابت آن نسخه 1071 هجرى بوده است . در اين رساله از تذكره محقق طوسى و تحفه علامه شيرازى و امثال اين آثار نقل كرده ، و در آغاز همين رساله وعده داده است كه كتاب ديگرى در فن هيئت تأليف كند و شايد به وعدهاش وفا كرده باشد . و ازآنجاكه لفظ اصحاب را در ديباچهء كتابش آورده ، ممكن است ارتباطى با تشيّع نداشته باشد و هم اين شخص غير از امير ابو الحسن رضوى عامى است . 64 - شيخ ابو القاسم حسن بن حسين بن على بن حسين بن موسى بن بابويه قمى وى ، از فضلا و علما و فقهاى روزگارش بوده است ، همچنانكه پدر و عمو و پسرعمويش صدوق ، از فقهاى روزگارشان بودهاند و عمويش صدوق و فرزندان و نوادگان خود او تا روزگار شيخ منتجب الدّين به همان موقعيت باقى بودهاند . ابو القاسم ، از عمويش صدوق روايت مىكرده چنانكه پدرش حسين نيز از برادرش صدوق نقل حديث مىكرده است . از سند بخشى از اخبارى كه شهيد به خط خود مرقوم فرموده ، به دست مىآيد فرزندش ، شيخ ابو جعفر محمّد بن حسن بن حسين از خود او